حدودى كمتر از ميزان واردات از روسيه ، آسياى مركزى و تجارت زمينى از هند ( 4 / 1 4 ميليون ليره كل آن‌كه يك‌چهارم آن مىبايد صادر مىگشت ) بود . حجم بيشتر آن‌را صادرات ابريشم شامل مىشد . شاردن كل توليدات را در نيمه دوم سده هفدهم حدود 5 ميليون ليره برآورد كرده است . اگر يك‌بار 36 منى ابريشم را ( هر من معادل با 2 / 1 12 پوند ) بين 45 تا 50 تومان در نظر بگيريم ، ارزش ابريشم توليدى ايران بين 2 / 1 1 ميليون و 1800000 ليره مىگردد . شايد يك‌پنجم كل توليد آن در ايران مصرف مىشده و تقريبا 1750000 ليره آن براى صادرات بوده است . گواينكه اين ارقام در خلال اين قرن به دليل نوسانات عرضه و تقاضا شديدا فرق كرده است به ساير صادرات در مقايسه با ابريشم ، محدود بوده و بطوركلى گمان براينست كه تجارت در سده هفدهم هم متوازن و متعادل‌بوده ، ولى پس از فروپاشى صفويان ، سير قهقرائى پيموده و وضع وخيمى پيدا كرده است . سر جان ملكم در سال 1801 م . محاسبه كرده كه « ميزان واردات و صادرات سالانه ايران فراتر از دوونيم ميليون استرلينگ نمىرود ( البته اگر اين رقم صحيح باشد ) . . . بايد در نظر گرفت كه دست‌كم نصف اين مبلغ از اين مملكت به جاهاى ديگر منتقل مىشود « 1 » . » ازاينرو فرض اينكه ارزش تجارت سالانه ايران در اوج سعادت دوره صفويان 3 ميليون ليره بوده ، غيرمنطقى نخواهد بود . در مقايسه با ايران ، ارزش صادرات و واردات بريتانيا در اين دوره حدود 12 ميليون ليره تخمين زده شده است .

--> ( 1 ) - ملكم ، The Melville Paper ، چاپ سر آ . ت . ويلسن ، منقول در چارلز عيسوى ، تاريخ اقتصادى ايران 1914 - 1800 ( شيكاگو ، 1971 م . ) ، ص 256 .